نقش روحانیون اهل سنت کردستان، در پیروزی انقلاب اسلامی
1399/11/18
نقش روحانیون اهل سنت کردستان، در پیروزی انقلاب اسلامی
روحانیون و ماموستاهای اهل سنت، پیشاپیش مردم در مساجد و منابر حضور داشته اند و همواره مردم را به رویارویی با رژیم پهلوی دعوت کرده اند و شهادت 53 نفر از روحانیون کردستان، مؤید این مطلب است که آنان پیشاپیش مردم در مساجد و منابر حضور داشته اند و همواره مردم را به رویارویی با رژیم پهلوی دعوت کرده اند.

با توجه به این که اولین شهید کردستان بر اساس اسناد بنیاد شهید و امور ایثارگران از روحانیون اهل سنت می باشد ـ شهید ملا رشید علومی ـ، لذا می توان نقش روحانیون را در مقطع زمانی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی مورد بررسی قرار داد. این روحانی برجسته سال ها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی توسط مزدوران ساواک به شهادت رسید.

قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، روحانیون و ماموستاهای اهل سنت در کنار جوانان انقلابی کردستان، اعلامیه ها و پیام های حضرت امام خمینی (ره) را در میان آحاد مردم توزیع می کردند و از کوچکترین فرصت ها برای آشنا ساختن مردم با آرمان های امام خمینی(ره) استفاده می کردند.

روحانیون و ماموستاهای اهل سنت کردستان در نظم دادن و ساماندهی به تظاهرات و اعتراضات مردمی نقش برجسته ای داشته اند. در بسیاری موارد، روحانیون خود جلودار و پیش قراول حرکت های مردمی بوده اند و خود در مقابل دژخیمان پهلوی سینه سپر می کردند.

هم چنین با توجه به روحیه دینی و تقیّدی که اقشار مختلف جامعه نسبت به مسائل دینی و مذهبی داشته اند، لذا می توان گفت: حضور ماموستاها در هدایت و راهبری مردم بسیار پر رنگ بوده است. کردستان به خاطر روحیه معنوی و گرایش مردم آن سامان به مسائل دینی به سرزمین مساجد و مناره ها مشهور بوده است و همین ویژگی مثبت دلیلی بوده برای حضور روحانیون و ماموستاها در منابر و تبلیغ بر علیه حکومت ستم شاهی.

همچنین کردستان به دلیل محروم بودن از بسیاری از امکانات رفاهی می توانست محل مناسبی باشد برای روحانیونی که بر علیه رژیم پهلوی تبلیغ می کردند. بسیاری از روحانیون انقلابی از سایر شهرها به استان کردستان تبعید می شدند و مساجد شهرها و روستاها را سنگر مناسبی برای تبلیغات ضد پهلوی خود قرار می دادند. با توجه به اینکه جای جای استان کردستان نیز از لحاظ دارا بودن مساجد و تکیه ها بسیار غنی بوده است، لذا به خودی خود سنگر مناسبی برای روحانیون و ماموستاها ایجاد می شد.

کردستان به دلیل ضعف های زیرساختی و نبود امکانات آموزشی، به‌عنوان استانی عقب افتاده تلقی می شد. در واقع بسیاری از مردم کردستان حتی نام آیت الله خمینی را نشنیده بودند و این روحانیون و ماموستاها بودند که به واسطه حضور در سایر شهرها، نام و نشان حضرت امام خمینی (ره) را در کردستان زنده کردند و افکار اسلامی ـ انقلابی این روحانی برجسته را در دل مردم کردستان زنده کردند.

ظلم و فساد رژیم پهلوی باعث شده بود مردم کردستان به لحاظ آموزشی و تربیتی در سطح پایینی قرار گیرند و بسیاری از مردم از نعمت سواد محروم باشند، ولی لوح سفید و بدون زنگار روح و روان مردم این دیار باعث شد که افکار و اعتقادات امام خمینی(ره) بر دل و جانشان بنشیند و در صف مبارزان و مدافعان انقلابی اسلامی قرار گیرند.

امام خمینی(ره) همواره به نقش مردم، روحانیون و ماموستاهای استان کردستان توجه ویژه ای داشته اند. امام خمینی(ره) در پیامی خطاب به علما و اهالی کردستان در روز 24 دیماه سال 57 می فرمایند: « در این موقع که وطن ما حساس ترین مراحل تاریخ را می گذراند و ملت مسلمان ایران با وحشی ترین دژخیمان روبرو هستند بر تمام طبقات محترم کشور است که با وحدت کلمه از کشور و اسلام عزیز دفاع کنند و دست خائنان و جانیان را از آن قطع کنند که غفلت از وظیفه، موجب سستی نهضت اسلامی و خدای نخواسته شکست آن می‌شود».

حضرت امام (ره) در بخش دیگری از این پیام تاریخی خود ضمن تشکر از اهالی محترم کردستان که دِین خود را به اسلام و مسلمین به نحو شایسته ادا نموده اند می فرمایند: « از قول اینجانب به دهقانان و کشاورزان محترم تذکر دهید که گول تبلیغات بی اساس را نخورید. اسلام و حکومت اسلامی برای شما احترام زیاد قائل است و با شما به بهترین وجه رفتار می‌کند».

از این پیام ارزشمند امام(ره) می توان این گونه برداشت کرد که اولاً حضرت امام (ره) به نقش و جایگاه روحانیون و مردم کردستان تأکید داشته اند. دوم این که ایشان به ظلم، ستم و تبعید پهلوی در حق مردم این خطه و عقب نگه داشتن مردم کردستان کاملاً واقف بوده، سوماً این که ایشان شروع فتنه ها و دسیسه های گروهک ها را پیش بینی کرده بودند.

مردم کردستان همزمان و هم گام با مردم سراسر کشور، علیه رژیم ستم شاهی به پا خواستند و اقشار و گروه های مختلف مردم با حضور در صحنه های مبارزه، پیوند و هم بستگی خود را با مردم ایران و نهضت اسلامی به اثبات رساندند.

می توان گفت هسته های اولیه مبارزه با رژیم پهلوی از سال 1355 در سنندج شکل رسمی تری به خود گرفت و تعدادی از انقلابیون که بعدها از بنیانگزاران و مؤسسان کمیته انقلاب اسلامی و سازمان پیشمرگان مسلمان کرد بودند، نسبت به پخش و توزیع پیام ها و اعلامیه های امام خمینی(ره) اقدام می کردند.

یکی از نکات بارز در قیام های مردم کردستان و علی الخصوص سنندج، برپایی نماز جماعت در زمان تظاهرات بوده است. در ساعات اولیه شروع تظاهرات، خیابان های سطح شهر مملو از جمعیت می شد و با طولانی شدن تظاهرات و فرا رسیدن زمان اقامه نماز، مردم مسلمان و متعهد سنندج، در داخل خیابان نماز جماعت را برپا می کردند.

از دیگر نکات برجسته تظاهرات مردمی در جای جای استان کردستان، حضور مردمی بود که از روستاهای اطراف خودشان را به شهرها می رساندند و در تظاهرات شرکت می کردند. در هر کدام از شهرستان های بانه، مریوان، سقز، قروه، بیجار، کامیاران و دیواندره نمایندگانی حضور داشتند که نظم و ترتیب دادن به این تظاهرات را بر عهده می گرفتند و تظاهرات مردمی را همزمان با سراسر کشور برگزار می کردند.

غیور مردان کردستان در روزهای خروش ملت مسلمان ایران بر علیه حکومت مستبد پهلوی، برای به دست آوردن اعلامیه های حضرت امام خمینی (ره) خود را به تهران، قم، اصفهان و تبریز می رساند و بعداز تهیه عکس و اعلامیه امام خمینی(ره) به کردستان می آمدند و شبانه اعلامیه ها را تکثیر می کردند و صبح روز بعد در تجمعات چند هزار نفری در سطح شهر توزیع می کردند.

خروش مردم مسلمان کردستان، بارها ژاندارمری را در تنگنا قرار داده بود. به طوریکه در یکی از همین تظاهرات، مردم سنندج در مقابل یکی از پاسگاه های ژاندارمری جمع می شوند و شعارهای انقلابی سر می دهند. مأموران ژاندارمری که از دیدن خیل عظیم جمعیت وحشت زده شده اند، فرار را بر قرار ترجیح می دهند و ظرف چند ساعت پاسگاه ژاندارمری توسط نیروهای انقلابی خلع سلاح می‌شود.

مردم مسلمان شهرستان بانه در دیماه سال 57 با برپایی تظاهرات گسترده، حمایت خود را از نهضت امام خمینی(ره) نشان می دهند. مردم بانه که از ظلم و ستم حکومت پهلوی به ستوه آمده اند، قبل از فرار شاه و در روز شانزدهم دیماه به خیابان ها می آیند و در یک حرکت کاملاً مردمی مجسمه شاه را از وسط میدان اصلی پایین می کشند و در کوچه و خیابان می چرخانند(بعدها این میدان به میدان امام خمینی(ره) تغییر نام می دهد).

تظاهرات 50 هزار نفری مردم در سنندج از دیگر نکات برجسته در تاریخ انقلاب اسلامی است و به خوبی نقش مردم مسلمان کردستان را در پیروزی انقلاب اسلامی نشان می دهد. روزنامه کیهان در شماره 10600 خود در روز سه شنبه مورخه 9 آبان ماه سال 1357 آمار تظاهرات سنندج را 50 هزار نفر اعلام می‌کند. جالب ترین نکته در خبر روزنامه کیهان حضور گسترده زنان سنندجی از کارمند گرفته تا خانه دار در این تظاهرات است. این جمعیت 50 هزار نفری بعد از رسیدن به میدان آزادی فعلی، نماز را اقامه می‌کنند و بعد از آن جمعیت متفرق می‌شود.

 

منابع:

  1.  خبرگزاری فارس
  2. سایت کرد تودی
  3. خبرگزاری سپاه کردستان
  4. سایت سازمان تبلیغات اسلامی استان کردستان

آخرین کتاب ها